Truskawka

Biologia

Truskawka (Fragaria x ananassa) posiada obupłciowe, samopylne kwiaty.
Kwiaty wytwarzają zarówno nektar, jak i pyłek. W uprawach pod osłonami ilość wytwarzanego pyłku jest niewielka, natomiast w uprawach polowych jest go nieco więcej.
Owoce truskawki są złożone. Każdy pojedynczy owoc ma własny słupek, który musi zostać zapylony indywidualnie. Kwiat dojrzewa (tzn. słupki stają się gotowe do zapylenia) stopniowo, począwszy od dna kwiatowego. Proces ten trwa kilka dni. W tym czasie trzmiele muszą odwiedzić kwiat kilkukrotnie, by zapewnić dobre ukształtowanie owoców.
Zapylenie krzyżowe odgrywa ważniejszą rolę w zawiązywaniu owoców niż samozapylenie.
Ilość pyłku na pręcikach wskazuje, w jakim stopniu kwiat był odwiedzany przez trzmiele. Brak pyłku oznacza właściwą częstotliwość wizyt.
Zbyt mała ilość kwiatów może doprowadzić do nadmiernych ich odwiedzin. Chcąc uzyskać ostatnie ziarna pyłku z kwiatów, trzmiele chwytają żuwaczkami dno kwiatowe, a następnie wprawiają kwiat w drgania dzięki napinaniu mięśni lotnych (bez poruszania skrzydłami). Zjawisko to określane jest jako „Buzz Polination” – zapylanie z wykorzystaniem wibracji. Skutkuje to uszkodzeniem dna kwiatowego, które potem widoczne jest w postaci skorkowaceń na ściankach owoców.

Ule NATUPOL

Ilość nektaru wytwarzana przez kwiaty truskawki pod osłonami nie zawsze jest wystarczająca dla optymalnego rozwoju populacji trzmieli. W związku z tym ul zawiera pożywkę.
W razie potrzeby ul może być wyposażony w dodatkową izolację.
Do zapylania upraw polowych można stosować ule TRIPOL. Każdy ul zawiera trzy kolonie trzmieli w izolowanym termicznie pudle z falistego plastiku. TRIPOL zapewnia założenie silnej kolonii i optymalne rozmieszczenie trzmieli w uprawie. Kwiaty w uprawach polowych produkują duże ilości nektaru. Z związku z tym ule TRIPOL zawierają jedynie niewielką ilość pożywki.

Dobry start

Do zapylania truskawki stosuje się zazwyczaj kolonie E. W momencie dostawy jedna kolonia składa się z 80-100 robotnic. Długość życia kolonii wynosi 8-10 tygodni.
Jeden ul wystarcza na ok. 1500 m². W przypadku upraw o mniejszej powierzchni nasz konsultant może doradzić Państwu wybór innego rodzaju ula.
Na 1 hektar upraw polowych potrzeba co najmniej 2 ule TRIPOL, w przypadku gdy brak innych zapylaczy. W momencie dostawy w jednym ulu TRIPOL mieści się 350-400 robotnic. Trwałość ula wynosi 6-8 tygodni.

Użytkowanie

Ul należy umieścić 50 cm - 1 m nad ziemią, w miejscu osłoniętym od promieniowania słonecznego i zabezpieczonym przed skraplaniem pary/ opadami atmosferycznymi. Zimą zaleca się ustawienie uli w miejscu słonecznym. Unikać umieszczania ula wśród liści!
Ule TRIPOL należy umieścić na stabilnym podłożu, ok. 50 cm nad ziemią. Wiosną ule powinny stać w miejscu słonecznym, później w cieniu.
Natychmiast po otrzymaniu ula należy odciąć trzmielom dostęp do zapasu pyłku za pomocą specjalnie do tego celu przeznaczonego patyka.
Należy zabezpieczyć ul przed mrówkami.
Po umieszczeniu ula we właściwym miejscu należy pozostawić trzmiele na około pół do 1 godziny, by się uspokoiły. Potem można otworzyć wylot.
W przypadku uprawy w szklarni lub tunelu wylot ula należy otworzyć, gdy wietrzniki są zamknięte (późnym popołudniem). Zapobiega to wylatywaniu trzmieli poza szklarnię podczas przelotów orientacyjnych i umożliwia ich powrót do ula.
Trzmiele są najbardziej aktywne rano i po południu. Ich aktywność zależy także od okresów kwitnienia uprawy.
Po kilku przelotach orientacyjnych trzmiele rozpoczną zapylanie.
Trzmiele wykazują aktywność w temperaturach 10-30°C, optymalna temperatura wynosi 15-25°C.

Ochrona upraw

Trzmiele bez problemu łączyć można z naturalnymi wrogami szkodników.
Stosowane w rolnictwie środki chemiczne mogą wpływać pośrednio lub bezpośrednio na trzmiele. Efekt bezpośredni występuje wówczas, gdy robotnice lub larwy zamierają na skutek kontaktu z produktem chemicznym lub po jego zjedzeniu. Pośredni wpływ takich środków zaobserwować można, gdy zapach rośliny traktowanej środkami chemicznymi odstrasza trzmiele od wizyt.
Pozostałości pestycydów systemicznych (pobieranych przez system korzeniowy) często utrzymują się w roślinach przez długi czas. W przypadku gdy roślina taka poza pyłkiem produkuje także nektar (np. słodka papryka), szkody wyrządzone populacji trzmieli mogą być znacznie poważniejsze niż w przypadku roślin produkujących wyłącznie pyłek (np. pomidor).
Szczegółowe informacje na temat czasu zalegania pestycydów oraz ich wpływu na trzmiele i inne organizmy pożyteczne dostępne są na stronie Koppert - Skutki Uboczne: Baza Danych On-line.
Przed przeprowadzeniem oprysków należy zawsze uaktywnić opcję BEEHOME w ulu. Dzięki temu trzmiele mogą wejść do ula, nie mogą jednak wydostawać się na zewnątrz. Po upływie ok. 1 godziny ul można całkowicie zamknąć, a następnie przykryć lub wynieść ze szklarni.
W przypadku usunięcia ula na jakiś czas ze szklarni należy go przechowywać w temperaturze 18-20°C.