Tuta absoluta

 

Wprowadzenie

Tuta absoluta, czyli skośnik pomidorowy, jest groźnym szkodnikiem niszczącym głównie uprawy pomidora. Roślinami żywicielskimi mogą być też bakłażany, słodka papryka, ziemniaki oraz inne rośliny uprawne. Skośnik pomidorowy żeruje także na chwastach z rodziny psiankowatych (Solanum nigrum czy Datura spp.). Straty w plonach pomidorów spowodowane przez Tuta absoluta sięgają 50-100%. Obecność tego szkodnika może skutkować wprowadzeniem ograniczeń w eksporcie owoców do niektórych krajów.

 

Biologia

Tuta absoluta charakteryzuje się dużą dynamiką rozwoju. Cykl życia owada wynosi od 24 do 38 dni, zależnie od temperatury. Minimalna temperatura, przy której owad wykazuje aktywność, wynosi 9°C. Larwy (gąsienice) zapadają w diapauzę dopiero po wyczerpaniu się źródeł pożywienia. W ciągu życia samica składa do 250-260 jaj na nadziemnych częściach roślin. Z jaja wykluwa się gąsienica, która drąży korytarze we wnętrzu liści, łodyg lub owoców. Przepoczwarczenie odbywa się na zewnątrz rośliny.

 

Cykl rozwojowy owada obejmuje cztery stadia larwalne. W czasie między linieniami gąsienice mogą czasowo pojawiać się na zewnątrz korytarzy wydrążonych w liściach lub owocach, czyli min. Przepoczwarczenie następuje w glebie, na powierzchni liści, w rozwijających się liściach lub minach. Tuta absoluta może przezimować w każdej postaci, tj. jako jajo, poczwarka lub dorosły osobnik. Motyle są aktywne w nocy, w dzień kryją się natomiast między liśćmi.

 

Morfologia

Dorosłe motyle są szarobrązowe i osiągają długość około 6 mm. Rozpiętość skrzydeł sięga 10 mm. Samce są nieco ciemniejsze od samic. Świeżo wyklute larwy mają zaledwie 0,5 mm i są żółtawe. Z czasem przybierają barwę żółtozieloną, a za głową pojawia się czarna smuga. W pełni rozwinięte gąsienice mierzą około 9 mm, a ich grzbiet staje się różowawy. Poczwarka jest jasnobrązowa i ma około 6 mm.

 

Szkodliwość

• Gąsienice żerują głównie w liściach i łodygach, ale mogą pojawiać się też pod skórką owocu, a nawet w jego wnętrzu. Larwy atakują jedynie zielone owoce. 
• Najbardziej charakterystycznymi oznakami obecności szkodnika na liściach są plamiaste miny, w których znaleźć można zarówno larwy, jak i ich odchody.
• W przypadku ostrych infekcji, liście całkowicie zamierają.
• Minowanie powoduje deformację rośliny. Wskutek uszkodzenia owocu do rośliny mogą przedostawać się np. patogeny grzybowe, co prowadzi do gnicia owoców przed lub po zbiorach.

 

      

 

Występowanie 

Tuta absoluta pochodzi z Ameryki Południowej, gdzie od kilkudziesięciu lat stanowi poważne zagrożenie dla plantacji pomidorów. Obecność szkodnika w Europie wykryto po raz pierwszy w roku 2007, w Hiszpanii. W Polsce, jak dotąd, nie stwierdzono występowania skośnika pomidorowego.

Zwróć uwagę na nowego szkodnika: Tuta absoluta