Uwaga! Nowy gatunek kwarantannowy skośnik pomidorowy (Tuta absoluta) w Europie

Skośnik pomidorowy (T. absoluta ) pojawił się w Hiszpanii w 2006 i uszkadzał rośliny i owoce pomidorów na dużą skalę w polu i pod osłonami. Spadły gwałtownie plony, a rozmiar szkód przybrał charakter klęski. Najnowsze dane informują o występowaniu skośnika pomidorowego w Maroku, Algierii oraz we Francji.

Skośnik pomidorowy żeruje na roślinach z rodziny psiankowatych (Solanaceae). Główną rośliną żywicielską jest pomidor (Solanum esculentum), ziemniak (S. tuberosum) oraz kilka innych roślin z rodziny psiankowatych. W Ameryce Południowej skośnik pomidorowy (T. absoluta) jest uznawany za najważniejszego szkodnika pomidora w uprawie polowej i szklarniowej. Do skutecznego monitoringu i wyłapywania motyli polecamy pułapki feromonowe (00 08078 Tuta absoluta phero)

Morfologia

Motyle dorastają do długości ok. 10 mm, jaja śmietankowo-żółtawe kształtu cylindrycznego, wielkości 0,4 x 0,2 mm są składane na dolnej stronie liści i łodygach. Larwy wylęgają się po 4–5 dniach. L1 – ok. 1 mm, a L4 dorasta do ponad 7 mm. Rozwój larwalny trwa 13–15 dni. Poczwarka brązowawa.

Biologia

Może wytworzyć ponad 10 pokoleń w roku w sprzyjających warunkach. Zimują gąsienice w stanie diapauzy. Długość cyklu rozwojowego zależy od temperatury: w temperaturze 14°C trwa około 76 dni, ale już w 20°C tylko 40 dni i niespełna 24 dni przy 27°C. Motyle są aktywne w nocy, a w dzień kryją się między liśćmi, dlatego należy do ich monitoringu i wyłapywania używać pułapek feromonowych. Samica składa średnio po ok. 260 jaj, stąd teoretycznie w ciągu kilku miesięcy jego populacja może osiągnąć olbrzymie rozmiary.

Symptomy żerowania

Rośliny pomidora są atakowane przez cały okres rozwoju. Larwy wgryzają się do owoców pomidora albo liści lub łodyg i minując je tworzą charakterystyczne korytarze, które wywołują zmiany w pokroju roślin oraz ich rozwoju. Charakterystycznymi oznakami obecności szkodnika są odchody gąsienic na pąkach wierzchołkowych, kwiatach i owocach pomidora. W przypadku ziemniaka gąsienice żerują wyłącznie na częściach nadziemnych.

Szkodliwość

W Ameryce Południowej skośnik pomidorowy (T. absoluta) jest uznawany za najważniejszego szkodnika pomidora w uprawie polowej i szklarniowej. Wysokość plonu oraz jakość owoców pomidora ulega znacznej degradacji wskutek żerowania gąsienic, a także rozwoju grzybów i bakterii chorobotwórczych, które wnikają w miejscach uszkodzonych przez owady.